Katarzyna Grażyńska i Marta Żakowska

photo4

Kolektyw Remiks – Katarzyna Grażyńska, Marta Żakowska

Remiks: strzeżony ośrodek dla cudzoziemców

Fundacja Polskiej Sztuki Nowoczesnej, Galeria Arsenał

Białystok, Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców, 8-9.12.2015

 

Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w Białymstoku powstał w 2008 na terenie jenostki Straży Granicznej. Obecnie mieszkają w nim wyłącznie męczyźni. Jak opowiada kadra sekcji edukacyjnej, grupę 60 osób tworzą aktualnie głównie Czeczeni, Gruzini, Pakistańczycy, Wietnamczycy, Nigeryjczycy, Bangladeszanie i Indusi. Dzisiejsi mieszkańcy miejsca – wszyscy między 18. i 60 rokiem życia (na oko, szacunki dotyczące informacji niejawnych) – spędzają w nim różne okresy, średnio od 3 tygodni do roku. Trafiają do Ośrodka z różnych, niejawnych powodów. Jedni żyli przed dostaniem się do niego latami, nawet dekadami w Polsce, w różnych sytuacjach prawnych. Inni sprowadzani są niemalże z lotniska lub granicy albo po kilku tygodniach czy miesiącach w kraju.

W ramach projektu Remiks, mieszkańcy Ośrodka zmapowali jego przestrzeń prywatną i półpubliczną. Następnie ocenili ją, zarówno pod względem funkcjonalnym, jak i emocjonalnym. Zmapowali wrażenia, jakie budzą w nich poszczególne części obiektu i jego otoczenia, po czym wypracowali pomysly na możliwe formy podniesienia jakości tych miejsc, a więc i życia społecznego w obrębie Ośrodka. Uczestnicy warsztatów stworzyli serię koncepcji i zbiór informacji na temat potencjalnych przestrzennych interwencji w Ośrodku, na którym zależy jego aktualnym mieszkańcom.

Drugiego dnia warsztatów zrealizowali jedną z wypracowanych wcześniej koncepcji – kanapy i inne wygodnie siedziska, których brakowało w przestrzeniach sal telewizyjnych. W ciągu kolejnych godzin uczestnicy z różnych kręgów kulturowych spontanicznie uczyli siebie nawzajem i kadrę różnych technik szycia. Wycinali gąbkę, tapicerowali, konstruowali szkielet sof. Pracowali wszyscy – ci, którzy rozmawiają w ośrodku na co dzień, łamanym angielskim, wymieniając kilka słów z kadrą czy mieszkańcami, ci, którzy mieszkają w Ośrodku z ludźmi ze swoich kręgów językowych i ci, którzy w ośrdoku z nikim nie mogą zamienić żadnego słowa, bo nikt nie mówi w ich języku. Wirujące dłonie i igły załatwiały wszystko. Tak powstały dwie kanapy i kilkanaście poduch do sal telewizyjnych, które zajęte zostały w ciągu kilku minut. Zadowolenie. Satysfakcja. Wygoda. Oraz wiara i przekonanie, że kolektyw Remiks, Fundacja Polskiej Sztuki Nowoczesnej i Galeria Arsenał wrócą do Ośrodka z tłumaczami, projektantami i architektami, a przestrzenie wspólne i pryw

atne Ośrodka nie muszą wyglądać tak, jak wyglądają. Drobnymi i większymi interwencjami z zakresu animacji kultury w kontekście przestrzennym oraz wspólną pracą nad nimi stosunkowo łatwo, szybko i wyraźnie podnieść można jakość życia cudzoziemców w tych trudnych dla nich

warunkach.

fot. Kasia Grażyńska

Katarzyna Grażyńska – trenerka umiejętności psychologicznych i społecznych pracująca w obszarze komunikacji, asertywności, dążenia do celu i rozpoznawania potrzeb. Absolwentka psychologii stosunków międzykulturowych Uniwersytetu SWPS, INTROP (INTRA i GRUPA TROP) – trenerka warszatu psychologicznego oraz CTSR: kursu podstawowego Terapii Skoncentrowanej na Rozwiazaniach. Z kolektywem Remiks współpracowała dotychczas w ramach działań w ob

szarze społecznej rewitalizacji Parku Tysiąclecia realizowanej przez BWA Zielona Góra, Fundację Salony i Urząd Miasta Zielona Góra, projektu Remiks Południa we Włocławku i na warszawskiej Pradze w ramach projektu Mali Pekiniarze realizowanego we współpracy z Centrum Akcji Paca, CAL.

Marta Żakowska – antropolożka i członkini Instytutu Badań Przestrzeni Publicznej, redaktorka fot. J. Sokołowskinaczelna Magazynu Miasta, www.publica.pl/magazynmiasta, animatorka kultury, stypendystka
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2014. Autorka licznych projektów z zakresu animacji kultury w przestrzeni publicznej i półpublicznej, które prowadziła i współprowadziła w ramach działań kolektywu Remiks m.in. na Międzynarodowym Festiwal Teatralnym Malta, podczas prrojektu Knot Fundacji Bęc Zmiana, Manifestacji Poetyckich, w ramach społecznej rewitalizacji Parku Tysiąclecia prowadzonej przez Fundację Salony, BWA Zielona Góra i Urząd Miasta Zielona Góra, projektu Kolenkit, Amsterdam międzynarodowego kolektywu Cascoland, „Lata z Łaźniowcami” Teatru Łaźnia Nowa w Krakowie i w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym nr 4 w Warszawie (projekt stypendialny MKiDN 2014). Prowadzi seminarium z zakresu community art na studiach „Miasta i metropolie” Instytutu Badań Przestrzeni Publicznej.

photo1 photo7 photo6 photo5 photo3 photo2